Dostępne zagadnienia z Edukacji zdrowotnej

Efektywność edukacji zdrowotnej zależy od:
- Ogólnego poziomu materialnego i kulturalno – społecznego.
- Stanu przedmiotów i urządzeń służących zdrowiu.
- Umiejętności korzystania z tych urządzeń.
- Dojrzałości potrzeb – nie tylko ich realizacja, ale także kreowanie nowych.
- Powszechnej zgodności oddziaływania wychowawczo – zdrowotnego.

Edukacja zdrowotna:

• Wytwarzanie nawyków bezpośrednio lub pośrednio związanych z ochroną i doskonaleniem zdrowia fizycznego i psychicznego.

• Wyrabianie odpowiednich sprawności.

• Nastawienie woli i kształtowanie postaw umożliwiających stosowania zasad higieny, skuteczną pielęgnację, zapobieganie chorobom, leczenia.

• Pobudzanie pozytywnego zainteresowania sprawami zdrowia przez epizodyczne i systematyczne wzbogacanie i pogłębianie wiedzy o własnym organizmie i rozwoju, a także o prawach rządzących zdrowiem publicznym.

Etapy edukacji zdrowotnej:

1. Uświadomienie sobie pojęcia i znaczenia zdrowia.

2. Identyfikacja własnych problemów (potrzeb).

3. Podjęcie decyzji o działaniu w celu rozwiązania własnych problemów i zdobywania odpowiednich umiejętności.

4. Działania dla potrzeb poprawy swojego zdrowia.

5. Przekazywanie wiedzy, podejmowanie decyzji, dokonywanie wyborów i działania na rzecz swojego zdrowia.

Fazy wychowania zdrowotnego:

1. Faza heteroedukacji – zabiegi typu pielęgnacyjnego, opieki, profilaktyki (wiek wczesnego dzieciństwa).

2. Faza pośrednia – wzrasta udział w staraniu się o jego zdrowie, rozwija się świadomość i poczucie odpowiedzialności za własne zdrowie (wiek przedszkolny i szkolny); nawyki i przyzwyczajenia.

3. Faza autoedukacji – uczeń jako świadomy wytwórca własnego zdrowia (okres dojrzewania i dorastania); zainteresowania, wiedza, styl życia.

4. Faza heteroedukacji odwróconej – osoby dojrzałe, występujące w roli wychowawców innych.

Zasady edukacji zdrowotnej:

1. Wiedza o samym sobie.

2. Utrzymanie sił obronnych organizmu w stałej gotowości np. Szczepionki, badania immunologiczne.

3. Nienadużywanie leków np. Antybiotyków, przeciwbólowych, witamin.

4. Podtrzymywanie wysokiego poziomu aktywności ruchowej.

5. Prawidłowe odżywianie.

6. Hartowanie się - uodparnianie na ekstremalne warunki.

7. Rozwijanie umiejętności walki ze stresem.

8. Wyeliminowanie nałogów.

9. Życzliwość dla innych.

10. Zachowanie postawy optymistycznej.

W procesie wychowania zdrowotnego doniosłą rolę odgrywa środowisko wychowujące. W warunkach domu składają się na nie:

• warunki sanitarno – higieniczne

• wzory osobowe (rodziców, nauczycieli, grup rówieśniczych i innych osób)

• właściwa – z punktu widzenia higieny organizacja życia

Celem wychowania zdrowotnego jest w oparciu o odpowiednia wiedzę kształtowanie u dzieci prawidłowych postaw i zachowań zdrowotnych, wyrobienie aktywnego stosunku do zdrowia własnego i zdrowia innych.

Zdrowie – to nie tylko brak choroby (WHO) lub niepełnosprawności, lecz stan dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego.

Współcześnie pojęcie zdrowia rozpatruje się w trzech płaszczyznach:

1. Zdrowie fizyczne dotyczące stanu organizmu ludzkiego, podlegającego zarówno naturalnym oddziaływaniom czynników przyrodniczych, jak też higienicznym zabiegom ze strony celowej, kreacyjnej działalności człowieka.

2. Zdrowie psychiczne dotyczące stanu integracji osobowości zarówno w sensie strukturalnym, chodzi mianowicie o harmonię wewnętrzną człowieka jak tez o współbrzmienie z zewnętrznym otoczeniem.

3. Zdrowie społeczne dotyczące stanu „prawidłowej” relacji między jednostką a społeczeństwem, tj. taki stan rzeczy, który wyraża się w postaci syntonii czy harmonii.

Do najważniejszych czynników kształtujących zdrowie należy:

• styl życia

• pozytywne zachowania zdrowotne

Wśród zachowań zdrowotnych wyróżniamy:

• Sprzyjające zdrowiu (prozdrowotne) - odżywianie, aktywność fizyczna, właściwe stosunki międzyludzkie, umiejętność radzenia sobie ze stresem, czystość ciała i otoczenia, zachowanie bezpieczeństwa.

• Szkodliwe – palenie tytoniu, nadmierne picie alkoholu, nadużywanie leków, a ponadto brak aktywności fizycznej.

Do zachowań na rzecz zdrowia może dojść wtedy, gdy:

• osoba spostrzega, że dotychczasowe zachowania czynią ją podatną na chorobę

• konsekwencje braku właściwych zachowań będą poważne

• są spostrzegane korzyści z podjęcia działania prozdrowotnego

• spostrzegane korzyści przeważają spostrzegane koszta

Styl życia – to zespół postaw, zachowań i ogólna filozofia życia jednostki lub grupy. Zależy od:

• warunków życia

• środowiska

• norm społecznych

• kultury

• osobistych wartości

• postaw

• wiedzy i przekonań

• umiejętności życia

• ogólnej ekonomii

• polityki i organizacyjnej struktury społeczeństwa